Najpiękniejsze jarmarki Bożonarodzeniowe w Europie. Gdzie warto pojechać?

Boże Narodzenie to wyjątkowy czas. Przygotowujemy się do niego z reguły długo i starannie, pielęgnując świąteczną atmosferę. W przestrzeni miejskiej świąteczną atmosferę tworzą pięknie udekorowane ulice, migające światłami choinki, a także jarmarki, wywodzące się ze średniowiecznych targów grudniowych w krajach niemieckojęzycznych.

Współczesne jarmarki bożonarodzeniowe trwają zwykle od połowy lub końca listopada, do Wigilii, ale część dużych miast przedłuża je aż do Nowego Roku lub 6 stycznia.

Jarmark to połączenie handlu, rzemiosła, jedzenia i rozrywki. Bez względu na to czy chcesz zakupić świąteczne smakołyki, szukasz prezentu pod choinkę, chcesz spróbować lokalnych przysmaków, napić się grzanego wina, czy pojeździć na karuzeli, jarmark bożonarodzeniowy zaspokoi wszystkie te potrzeby.

Choć z reguły jest tam tłoczno, to panuje atmosfera wzajemnej życzliwości i radości. Jeżeli zastanawiasz się gdzie pojechać, to spójrz na poniższą tabelę, która pomoże Ci dokonać wyboru.

Jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – terminy 2026

Kiedy zaczynają się najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie w 2026 roku? Większość najpopularniejszych jarmarków rusza w drugiej połowie listopada. Część kończy działalność już w Wigilię, inne pozostają otwarte do końca grudnia lub pierwszych dni stycznia. Poniżej znajdziesz terminy jarmarków opisanych w tym artykule.

Miasto	Termin jarmarku 2026/2027
Strasburg	26 listopada – 24 grudnia 2026
Colmar	23 listopada – 29 grudnia 2026
Zurych	19 listopada – 23/24 grudnia 2026
Norymberga	27 listopada – 24 grudnia 2026
Kopenhaga	13 listopada 2026 – 3 stycznia 2027 (Jul i Tivoli)
Salzburg	19 listopada 2026 – 1 stycznia 2027
Drezno	25 listopada – 24 grudnia 2026 (Striezelmarkt)
Praga	28 listopada 2026 – 6 stycznia 2027 (Rynek Staromiejski i Plac Wacława)
Zagrzeb	28 listopada 2026 – 7 stycznia 2027
Wiedeń	13 listopada – 26 grudnia 2026 (Rathausplatz)
Budapeszt	termin 2026 jeszcze nieogłoszony (sprawdzono 26.08.2026)
Tallin	20 listopada 2026 – 6 stycznia 2027

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – który wybrać?

Jeśli szukasz…	Wybierz
Jarmarku dla rodzin z dziećmi	Wiedeń – dużo atrakcji dla dzieci; Zagrzeb – wiele stref i wydarzeń; Salzburg – spokojniejszy klimat; Drezno – atrakcje i tradycje dla najmłodszych; Tallin – bajkowa sceneria
Romantycznego wyjazdu we dwoje	Colmar – najbardziej bajkowy; Praga – romantyczna starówka; Strasburg – imponujące dekoracje; Zurych – elegancki i nastrojowy
Najbardziej tradycyjnego jarmarku	Norymberga – klasyka niemieckiego Christkindlesmarkt; Drezno – wielowiekowa tradycja; Salzburg – alpejskie zwyczaje i muzyka
Dobrego jedzenia	Budapeszt – świetny wybór lokalnych potraw; Norymberga – niemiecka klasyka; Strasburg – kuchnia alzacka; Kopenhaga – skandynawskie smaki
Najbardziej fotogenicznego miejsca	Colmar, Tallin, Praga, Strasburg
Łatwego dojazdu z Polski	Praga, Wiedeń, Drezno, Budapeszt
Wyjazdu po Bożym Narodzeniu	Praga, Zagrzeb, Tallin, Salzburg, Colmar
Największej szansy na zimową scenerię	Tallin
Więcej jarmarków podczas jednego wyjazdu	Strasburg + Colmar
Pierwszego wyjazdu na jarmark bożonarodzeniowy	Wiedeń – duży wybór jarmarków i łatwe połączenie ze zwiedzaniem miasta

Planujesz jarmarki w Wiedniu?

Jeśli chcesz połączyć je ze zwiedzaniem miasta, przygotowałam gotowy przewodnik po Wiedniu z trasą zwiedzania i mapami. Dzięki niemu łatwiej zaplanujesz weekend i połączysz najważniejsze atrakcje z wizytą na jarmarkach.

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – lista miast

Wybór najpiękniejszych jarmarków bożonarodzeniowych w Europie, zawsze będzie oceną subiektywną. Dlatego nie tworzę rankingu, tylko zbiór moim zdaniem najlepszych destynacji.

Zachęcam cię do wybrania następujących kierunków (w porządku geograficznym z zachodu na wschód) i wypracowania własnej opinii:

1. Strasburg (Francja)

Strasburg w okresie Bożego Narodzenia, zachwyca najstarszym jarmarkiem świątecznym we Francji i jednym z najstarszych w Europie. Jego początki sięgają XVI w. kiedy to Alzacja była pod władzą niemieckojęzycznych Habsburgów. Wówczas to odbył się w Strasburgu (stolicy Alzacji) pierwszy bożonarodzeniowy jarmark, znany jako Christkindelsmärik, czyli „Jarmark Dzieciątka Jezus”.

Strasburg jest uważany za wzorcowe miasto świąteczne, nazywany wręcz „stolicą Bożego Narodzenia” we Francji. Jarmark rozpoczyna się w ostatni piątek listopada i trwa do 24 grudnia. Obecnie jarmark rozprzestrzenia się na całe miasto, obejmuje ponad 300 stoisk (drewnianych domków), rozmieszczonych na kilku placach i w dzielnicach historycznego centrum (wpisanego na listę UNESCO). Główne lokalizacje to:

• Place de la Cathédrale z imponującą gotycką katedrą Notre Dame, w której powstaje 18-metrowa szopka. Na placu wokół katedry powstają stragany, odbywają się występy muzyczne, śpiewają chóry, a chętni mogą wejść na taras widokowy katedry i podziwiać panoramę rozświetlonego miasta. To „pocztówkowe” miejsce.
• Place Kléber to serce świątecznego Strasburga, to tu znajduje się słynna, ok. 30-metrowa choinka – Grand Sapin. Elementy dekoracyjne zmieniają się co roku, imponująca iluminacja, pozostaje elementem stałym. Odbywają się tu także pokazy świetlno-dźwiękowe. a stragany jarmarku uzupełniają atmosferę. To symboliczne centrum świąt, z wioską organizacji charytatywnych „Village du Partage”.
• Place Broglie to miejsce gdzie odbył się pierwszy historyczny jarmark w XVI w. Ulica i plac otoczone są eleganckimi kamienicami, a stoiska ustawione są w długiej alei, co tworzy bardzo charakterystyczny, „klasyczny” układ. To najbardziej tradycyjny jarmark, z dużą ilością oferowanego jedzenia.
• Dzielnica Petite France to historyczna dzielnica, słynąca z kanałów, przykrytych mostów i domów z muru pruskiego.  Jarmark bożonarodzeniowy odbywa się tu na placu Benjamina Zix – z wieloma stoiskami, w przytulniejszej atmosferze niż na większych placach, w bardzo malowniczej odsłonie. Można tu znaleźć wszystko co potrzebne do udekorowania domu na święta.
• Wioska dziecięca na Place Saint‑Thomas w sercu starego miasta. Jeśli przyjeżdżasz z dziećmi, znajdziesz tu dedykowane im warsztaty, strefy zabaw, animacje i przedstawienia, bajkowe scenografie.

Co kupić i zjeść

Na jarmarkach w Strasburgu znajdziesz tradycyjne rzemiosło: ręcznie robione ozdoby świąteczne, malowidła na drewnie i szkle, drewniane dekoracje z Alzacji w tym zabawki, ceramikę (kufle do piwa, doniczki, formy do pieczenia ciast), szkło, lokalne wyroby rzemiosła.

Warto zwrócić uwagę na tekstylia: np. obrusy, chusty z alzackimi ornamentami.

Oferta kulinarna obejmuje typowe alzackie przysmaki: bredle (maślane ciasteczka), springerle (bardzo twarde, białe ciasteczka), pain d’épices (piernik), czekolada sprzedawana na wagę, flammekueche/tarte flambée (coś pomiędzy pizzą a podpłomykiem), tarte à l’oignon (ciasto cebulowe), buche de Noel (tort-rolada z kremem twarogowym), vin chaud (grzane wino – czerwone i białe), czy białe kiełbaski alzackie.

Magia Strasburga w Boże Narodzenie nie ogranicza się do placów – każda ulica miasta staje się częścią świątecznego spektaklu, lśni światełkami i dekoracjami w motywach gwiazd, kwiatów i tradycyjnych ozdób. To niezwykłe doświadczenie, które mimo tłumów, na pewno warto przeżyć. Wizytę na jarmarkach, warto połączyć ze zwiedzaniem miasta. Jak to zrobić w 1 dzień, opisałam tutaj.

Dojazd

Z Polski do Strasburga jest ponad 1 tys. km i ok. 11 godz. jazdy. Bezpośrednie loty do stolicy Alzacji realizuje jedynie sezonowo LOT z Warszawy. Tanimi liniami można polecieć do Frankfurtu, a stamtąd kolejnym samolotem lub pociągiem do Strasburga.

Wygodną opcją jest lot na wspólny port lotniczy Bazylea-Miluza-Fryburg (lotnisko zarządzane wspólnie przez Francję i Szwajcarię, ma 3 różne kody BSL, MLH i EAP), a stamtąd FlixBusem do Strasburga, ewentualnie shuttle busem do Miluzy (Mulhouse) skąd pociągiem do celu. Biorąc pod uwagę czas dotarcia i koszty, jest to opcja najbardziej godna polecenia.

Polecane noclegi

Voco Strasbourg Centre to 4-gwiazdkowy hotel zlokalizowany blisko centrum. Obiekt posiada taras oraz ogród. Dorośli goście mogą korzystać z basenu i centrum odnowy biologicznej, za dodatkową opłatą. Dla dzieci- piłkarzyki. Parking dodatkowo płatny.

La Petite Auberge de Strasbourg to hostel położony blisko głównego dworca. Oferuje apartamenty (nawet z 2 i 3 sypialniami) z prywatną łazienką i kuchnią oraz łóżka w pokojach wieloosobowych. Do dyspozycji gości wspólna kuchnia. Parking przy sąsiednich ulicach, dodatkowo płatny.

T3 Véranda Bureau à Strasbourg to apartament na wyłączność (75 m²) z dwiema sypialniami, prywatną kuchnią i łazienką. Zlokalizowany przy przystanku tramwajowym, skąd można dojechać do centrum (ok. 2,7 km od La Petite France). W wyposażeniu apartamentu piłkarzyki i flippery. Parking dodatkowo płatny.

2. Colmar (Francja)

Colmar dzieli od Starsburga odległość 73 km (poniżej godziny jazdy). Oba miasta są doskonale skomunikowane (pociąg, autobus). Wybierając się na jarmark bożonarodzeniowy w te okolice, można połączyć wizytę na jarmarkach w Colmar i w Strasburgu, a tym samym zwielokrotnić wrażenia i stworzyć własne porównania.

O zwiedzaniu Colmar (także jarmarków) pisałam już na blogu. Artykuł znajdziesz tutaj.

Jarmark bożonarodzeniowy w Colmar (ok. 180 stoisk) rozpoczyna się w ostatni piątek listopada i trwa do 29 grudnia. Słynie z czarującej atmosfery i bajkowej iluminacji kamienic. Odbywa się w kilku miejscach, wszystkie w centrum. Te najważniejsze to:

• Place des Dominicains – najbardziej „pocztówkowy” jarmark przy XIV wiecznym gotyckim kościele Dominikanów, którego piękne witraże oświetlają plac. Na około 60 stoiskach, królują ręcznie robione ozdoby choinkowe, rzemieślnicze produkty, lokalne specjały kulinarne.
• Place de l’Ancienne Douane – to miejsce najbardziej kolorowe. Wokół historycznej fontanny Schwendi, rozstawia się ok. 50 drewnianych domków (stoisk), wzdłuż rzeki, w której wodach odbijają się kamienice. Na placu znajduje się budynek Koïfhus (stary Urząd Celny z pięknymi renesansowymi schodami), w którego zabytkowym wnętrzu działa Marché Intérieur – jarmark rzemieślniczy.
• Place Jeanne d’Arc – kameralny jarmark z lokalnymi produktami: foie gras, wina, sery, regionalne wędliny i ciasta. Odtwarza klimat alzackiej wioski.
• Marché Gourmand – osobna strefa kulinarna na Place de la Cathédrale  z daniami od dziewięciu szefów kuchni. Tuż obok staje diabelski młyn, atrakcja dla dużych i małych. Możesz też odwiedzić lodowisko na Place Rapp, które również staje się częścią świątecznej atmosfery.
• Petite Venise – to strefa dedykowana dzieciom, pełna kolorowych dekoracji, światełek i małych drewnianych domków. Znajdziesz tu warsztaty dla dzieci, słodkości, zabawki, zwierzęta czy wielką skrzynkę na listy do Świętego Mikołaja.

Co kupić i zjeść

Jarmarki bożonarodzeniowe w Colmar, kładą mocny nacisk na promocję lokalnego jedzenia i produktów rzemieślniczych. Kupić tu możesz wina alzackie, sery regionalne, konfitury i miody.

Warte uwagi są produkty ceramiczne, wyroby z drewna i szkła. Marché Gourmand uchodzi za najlepsze doświadczenie kulinarne w Alzacji. Znajdziesz tu tarte flambée (coś pomiędzy pizzą i podpłomykiem) w wielu wariantach, spätzle z munsterem (miękkie kluseczki z serem munster pochodzącym z Wogezów), choucroute (gorąca, kiszona kapusta z dodatkami-kiełbasa, boczek, ziemniaki), pretzle (solone, z serem, z czekoladą, z cukrem), crêpes (naleśniki robione na dużych płytach z dodatkami), apple beignets (jabłka w pączkowym cieście).

Do picia znajdziesz crémant d’Alsace (musujące wino z lokalnych wingron) czy vin chaud blanc – biały grzaniec. W ofercie również grzane soki, pomarańczowy i jabłkowy.

Dojazd

Dojazd do Colmar, jest taki jak do Strasburga. Biorąc pod uwagę czas dotarcia i koszty, polecam lot tanimi liniami na lotnisko Bazylea-Miluza-Fryburg, a z Miluzy pociągiem do Colmar.

Polecane noclegi:

Best Western Colmar Expo 3-gwiazdkowy hotel położony w odległości 20 min. spaceru od centrum. Oferuje klimatyzowane pokoje z łazienką i bezpłatnym, ogrodzonym parkingiem. Śniadanie dodatkowo płatne.

Finala Colmar apartament na wyłączność z 1 sypialnią, salonem, łazienką i kuchnią o pow. 33 m². Zlokalizowany blisko centrum i starego miasta. Nie gwarantuje parkingu.

Maison – Colmar to dom wakacyjny o pw. 40 m² położony ok 2 km (20 min. pieszo) od centrum miasta. Składa się z 2 sypialni, kuchni, łazienki i balkonu. Bezpłatny parking.

3. Zurych (Szwajcaria)

Jarmarki bożonarodzeniowe w Zurychu, są jednymi z najbardziej klimatycznych w Europie – eleganckie, świetnie zorganizowane, pełne światła. Trwają od 19 listopada do 23-24 grudnia. Wszystkie zlokalizowane są w centrum, łatwe do obejścia piechotą.

Najczęściej wymagane są płatności kartą, gotówka akceptowana jest rzadziej, choć warto ją mieć. Mniejsze, niezależne stragany lub pojedynczy rzemieślnicy, mogą nie mieć sprawnego terminala.

W Zurychu odwiedź koniecznie:

• Wiehnachtsdorf (Wioska Bożego Narodzenia)- największy jarmark bożonarodzeniowy, na Sechseläutenplatz niedaleko Opery i Bellevue. Rozkłada się tu ponad 100 stoisk z lokalnymi produktami, rękodziełem i przysmakami. Słynna jest chatka fondue chalet – centralna atrakcja jarmarku, gdzie spróbujesz tego najbardziej klasycznego szwajcarskiego przysmaku (można rezerwować miejsca). Jest tu też lodowisko, wiele gier i aktywności dla dzieci. Jedną z części jarmarku jest Bellevue Noël gdzie ustawia się Begehbarer Adventskranz – ogromną instalację świetlną w formie wieńca adwentowego (w środku jest tunel, którym można spacerować).
• Christkindlimarkt – ogromny jarmark bożonarodzeniowy wewnątrz dworca głównego w Zurychu (Hauptbahnhof). To jeden z największych „indoor” jarmarków w Europie, posiada 100-140 stoisk. Jego symbolem jest choinka (10-15 m), jej bogate zdobienia sponsorowane są przez firmy (Swarovski, Lindt).
• Dörfli (Mała Wioska) – najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Zurychu, działający w Niederdorf, północnej części Starego Miasta. Ma klimat średniowiecznych uliczek, małych stoisk, z rękodziełem i lokalnymi produktami. Na placu Rosenhof- małe lodowisko dla dzieci.
• Singing Christmas Tree na Werdmühleplatz – chóry śpiewają kolędy na scenie w kształcie wysokiej, żywej choinki. Wokół stoiska z jedzeniem i drobnymi prezentami.
• Münsterhof – elegancki, kameralny jarmark na jednym z najładniejszych placów Starego Miasta – mniej tu klasycznych budek z jedzeniem, więcej stoisk z produktami wysokiej jakości.
• Weihnachtsallee – tuż obok dworca w Europaallee. Nowoczesny, miejski, designerski jarmark, z dużym naciskiem na street‑food, muzykę i nowe pomysły np. karaoke bar.

Dodatkowe atrakcje świąteczne w Zurychu to:

• Lucy Lights – spektakularna, świąteczna iluminacja na Bahnhofstrasse. 12 000 ledowych lamp tworzy gwiezdny sufit nad ulicą. To symbol świątecznego Zurychu, prowadzący z dworca głównego na Bürkliplatz, z widokiem na jezioro Zürichsee. Po drodze znajdziesz udekorowane witryny sklepowe, stragany targowe oraz przytulne kąciki z grzanym winem.
• Märlitram – specjalnie udekorowany tramwaj dla dzieci w wieku od czterech do dziesięciu lat. Tramwaj prowadzony jest przez św. Mikołaja. Start jest w Bellevue, podróż trwa ok. 25 minut, dzieci wyruszają w nią bez rodziców. Podczas podróży anioły opowiadają świąteczne historie, bajki, śpiewają kolędy.
• Illuminarium – ogromny, multimedialny festiwal świateł w Zurychu, odbywający się co roku przy Landesmuseum Zürich (tuż obok dworca Hauptbahnhof). To połączenie świetlnych instalacji, projekcji, muzyki, jedzenia i zimowej atmosfery.

Co kupić i zjeść

Na jarmarku bożonarodzeniowym w Zurychu kupisz szwajcarską czekoladę, rękodzieło z drewna (zabawki, figurki), świece i ozdoby świąteczne (często robione przez lokalnych artystów), produkty z Alp (miody, sery, zioła, kosmetyki naturalne).

Z charakterystycznych potraw nie możesz pominąć serowego fondue – klasyka zimowej Szwajcarii (roztopiony ser z winem, podawany z chlebem). Inne potrawy warte uwagi to: raclette (roztopiony ser z ziemniakami, ogórkami i cebulką), rösti (chrupiące placki ziemniaczane, często z serem lub jajkiem), bratwurst (grillowana kiełbasa, podawana z bułką i musztardą), älplermagronen (makaron z serem, ziemniakami i cebulą, czasem z jabłkowym musem).

Słodkie przekąski to churros, prażone migdały, czy maroni (pieczone kasztany). Typowe napoje to oczywiście glühwein (grzane wino z przyprawami), apfelpunch (bezalkoholowy poncz jabłkowy z cynamonem), gorąca czekolada, kirsch (szwajcarska wiśniówka, dodawana czasem do fondue lub ponczu), czy kawa doprawiana szwajcarską śliwowicą.

Dojazd

Z Polski do Zurychu jest ok. 1.100 – 1.500 km i 12-15 godz. jazdy. Samoloty do Zurychu latają z kilku polskich lotnisk, jednak nie są to tanie linie (opłaty lotniskowe w Zurychu należą do jednych z droższych w Europie, tani przewoźnicy nie obsługują).

Alternatywą jest lot tanimi liniami do Bazylei, a stamtąd pociągiem do Zurychu (niecała godzina).

Polecane noclegi

Motel One Zürich to motel w centrum miasta, oferuje klimatyzowane pokoje z łazienką. Parking nie jest gwarantowany.

Seefeld Residenz to apartament na wyłączność (blisko centrum i jeziora) z łazienką i aneksem kuchennym. Parking dodatkowo płatny.

Guesthouse fürDich to dom gościnny połozony w odległości 15 min. spaceru od dworca głównego. Oferuje pokoje z prywatną bądź też wspólną łazienką. Śniadanie i parking dodatkowo płatne.

Zurich Youth Hostel – budżetowy nocleg zlokalizowany ok. 2,5 km od dworca głównego (30 min pieszo) oferuje pokoje z prywatną lub wspólną łazienką, a także łóżka w pokojach wieloosobowych. Śniadanie wliczone w cenę, parking dodatkowo płatny.

4. Norymberga (Niemcy)

Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech – jeżeli chcesz zobaczyć najbardziej klasyczny z nich – Christkindlesmarkt, jedź do Norymbergi. Znajdziesz tam jeden z najstarszych i najbardziej kultowych jarmarków bożonarodzeniowych na świecie (tradycja sięga XVII w.).

Trwa od piątku przed pierwszą niedzielą adwentu do 24 grudnia. Główny jarmark odbywa się na placu Hauptmarkt, w sercu starego miasta, który na ten czas  zamienia się w magiczne miejsce pełne świątecznych zapachów, światełek i straganów z bożonarodzeniowymi smakołykami. Stragany w liczbie ok. 180, to drewniane budki, ustawione w równych rzędach (główne stoiska mają charakterystyczne czerwono-białe dachy).

Jarmark otwiera Christkind (Dzieciątko Jezus) – symboliczna postać anioła ze złotymi lokami, w biało-złotej szacie i w koronie. W tę rolę, co dwa lata wciela się młoda mieszkanka miasta (16-19 lat), wyłaniana w specjalnym konkursie i głosowaniu.

Christkind wygłasza z balkonu Frauenkirche (kościół na placu Hauptmarkt) uroczystą przemowę tzw. Prolog. Tekst jest stały od dziesięcioleci, tylko drobne elementy bywają aktualizowane. To symboliczne otwarcie jarmarku i zaproszenie do przeżycia świątecznej magii. To jednocześnie symbol świątecznej Norymbergi, Christkind promuje miasto, uczestniczy w licznych spotkaniach i działaniach charytatywnych.

Na głównym jarmarku w Norymberdze obowiązuje zasada „zero kiczu”, zakaz nowoczesnych zabawek, elektroniki, plastiku, krzykliwych świateł, głośnej muzyki, wszystko ma pozostać tradycyjne. Możesz tu posłuchać dźwięku dzwonków, śpiewu chórów, i nabyć wyroby rękodzielnicze niemieckich rzemieślników.

Bożonarodzeniowy jarmark w Norymberdze to także:

• Kinderweihnacht (Hans‑Sachs‑Platz) – strefa dla dzieci z dedykowanymi im warsztatami, karuzelami, mini-kolejkami, domkiem św. Mikołaja, bajkowymi dekoracjami, drewnianymi zabawkami, słodyczami.
• Markt der Partnerstädte (Rathausplatz) – stoiska miast partnerskich (miasta z różnych stron świata: Polska, Czechy, Włochy, Macedonia, Szkocja, Francja, Gruzja, Turcja, Ukraina, USA, a także Izrael czy Chiny. Tu każde stoisko ma swój własny, narodowy styl. Znajdziesz tu rzemiosło z całego świata, unikalne prezenty, ozdoby świąteczne z różnych kultur, lokalne produkty z miast partnerskich (np. szkockie krótkie ciastka, gruzińskie wino).

Co kupić i zjeść

Na jarmarku w Norymberdze warto nabyć drewniane ozdoby, szopki, gwiazdy, ceramikę, świece czy Rauschgoldengel (anioł wykonany z bardzo cienkiej, złotej, lśniącej folii w długiej sukni i koronie). Warto spróbować i kupić: Nürnberger Lebkuchen (pierniki w ozdobnych puszkach), czy Zwetschgenmännle (małe figurki z suszonych śliwek z główką z orzecha włoskiego, każda unikalna, ręcznie robiona).

Tradycyjne potrawy serwowane na jarmarku to: Nürnberger Rostbratwurst (3 małe, grilowane kiełbaski w bułce lub podawane z kapustą i sałatką ziemniaczaną), czy Kartoffelpuffer (placki ziemniaczane z musem jabłkowym).

Do picia oczywiście Glühwein -tradycyjny grzaniec, Feuerzangenbowle – mocniejszy grzaniec z rumem i karmelizowanym cukrem, czy poncz w wersji alkoholowej i bezalkoholowej (podgrzana mieszanka soków i przypraw, czasem z alkoholem). Jako przekąska sprawdzą się Gebrannte Mandeln — prażone migdały.

Dojazd

Z Polski do Norymbergi jest ok. 600- 1.000 km (w zależności od miejsca startu) i od 6 do 11 godzin jazdy. Bezpośrednie loty realizowane są z portów w Krakowie i Gdańsku (możliwy lot do Frankfurtu lub Monachium, a tam przesiadka na pociąg).

Polecane noclegi:

Hampton by Hilton Nürnberg City Center to położony w centrum miasta hotel, oferujący pokoje z łazienką i śniadaniem wliczonym w cenę. Na miejscu centrum fitness, parking dodatkowo płatny.

Dream & Relax Apartment’s Burg to apartament blisko centrum miasta, z łazienką i aneksem kuchennym. W cenie bezpłatny parking.

Five Reasons Hostel & Hotel to budżetowy obiekt zlokalizowany w centrum, oferuje zarówno prywatne apartamenty z łazienką, aneksem kuchennym i 1 lub 2 sypialniami, pokoje ze wspólną łazienką a także łóżka w pokojach wieloosobowych. Parking dodatkowo płatny.

5. Kopenhaga (Dania)

Kopenhaga to miejsce gdzie znajdziesz jedne z najlepszych i najbardziej klimatycznych jarmarków bożonarodzeniowych w Europie. W okresie przedświątecznym miasto jest udekorowane w kilku kolorach: ciepłe złoto (lampki, girlandy), głęboka czerwień (kokardy, dekoracje), ciemna zieleń (gałązki, wieńce) i chłodny biały (śnieżne akcenty).

Duńskie dekoracje świąteczne są projektowane tak, by tworzyć hygge – ciepło, spokój, miękkie światło, przy użyciu naturalnych materiałów.

Od połowy grudnia do początku stycznia, w różnych częściach miasta trwa festiwal świateł, ze spektakularnymi instalacjami artystycznymi. Większość jarmarków bożonarodzeniowych w Kopenhadze, działa od połowy lub końca listopada do 23–31 grudnia, a Tivoli jako jedyny ciągnie się aż do początku (2- 5) stycznia . Najważniejsze jarmarki to:

• Ogrody Tivoli (Tivoli Jul) – największy i najbardziej magiczny jarmark z milionami świateł, drewnianych domków, prawdziwych reniferów i wszelkich niespodzianek związanych z kulturą nordycką. Mikołaj zaprasza tu do zabawy na blisko 30 świątecznych karuzelach, lodowisku i do straganów (ponad 60) ze świątecznymi prezentami, dekoracjami, przekąskami, ciastkami i słodyczami. Dla dzieci serwowana jest gorąca czekolada, a dla dorosłych grzane wino. Minusem jest fakt, iż wstęp do ogrodów Tivoli jest płatny (cały rok). Ceny zależą od dnia tygodnia i sezonu. Nie zniechęca to jednak wizytujących, jest tu tłoczno, gwarno, radośnie. Wizyta na pozostałych jarmarkach, nie wymaga uiszczenia opłaty.
• Kongens Nytorv Winter Wonderland (w samym sercu Kopenhagi) – w historycznym otoczeniu, podziwiać możesz wspaniałe widoki tradycyjnych choinek przy Hotelu D’Angleterre i domu towarowym Magasin. Znajdziesz tu lodowisko, liczne, urocze stragany z dekoracjami świątecznymi  i mnóstwem pysznych, tradycyjnych duńskich potraw.
• Nyhavn Christmas Market – w malowniczym starym porcie, z kanałem wzdłuż którego rozstawiają się stragany i kolorowymi kamienicami odbijającymi się w wodzie. Znajdziesz tu mnóstwo rozrywek, świątecznych prezentów, smakołyków i piw z browarów miejskich, a także tradycyjny gløgg, czyli grzane wino. To bardzo fotogeniczne i klimatyczne miejsce, idealne dla koneserów.
• Højbro Plads Christmas Market (w sercu najdłuższego deptaka w Europie  Strøget) – znajdziesz tu pięknie udekorowane sosny, błyszczące światełka, drewniane domki, chochliki, renifery i samego Świętego Mikołaja. Stragany wypełnione są szklanymi dziełami sztuki, wycinankami, wełnianymi skarpetami i dzianinami. To jarmark inspirowany jarmarkami niemieckimi, więc oprócz duńskiego rękodzieła i smakołyków, znajdziesz tu także niemieckie kiełbaski i domowe grzane wino glühwein z rodziny Reich (z cynamonem, kardamonem i skórką cytrynową).
• Freetown Christiania (na skwerze Christiania) – najbardziej alternatywny i oryginalny, klimatem przypominający orientalny bazarek hand-made. To unikatowy, niekomercyjny jarmark,  oferujący drobne przedmioty rzemiosła artystycznego, ręcznie robioną biżuterię, lustra, kute świeczniki z żelaza i wiele innych drobiazgów, które mogą przydać się na prezent dla najbliższych.
• Hans Christian Andersen Christmas Market (plac Nytorv) – wszystkie stioska noszą nazwy bajek Hansa Christiana Andersena i są cudownie przystrojone tysiącami lampek choinkowych. Znajdziesz tu ozdoby świąteczne, prezenty, biżuterię, grzane wino i gorącą czekoladę. Na jarmarku znajduje się również karuzela dla dzieci, świąteczna przyczepa kempingowa i oczywiście sam Święty Mikołaj, w którego domku najmłodsi mogą tworzyć świąteczne dekaracje (razem z panią Mikołajową).

Co kupić i zjeść

Odwiedzając jarmarki w Kopenhadze, warto zwrócić uwagę na ręcznie robione ozdoby choinkowe, rękodzieło, wyroby z ceramiki i wełny – słynne skandynawskie czapki, szaliki, swetry.

Możesz też zakupić figurkę nisser – tradycyjnego, duńskiego skrzata świątecznego, przynoszącego szczęście domostwu.

W ofercie kulinarnej nie możesz pominąć flæskestegssandwich (kanapka z chrupiącą wieprzowiną i czerwoną kapustą), brunede kartofler (karmelizowane małe ziemniaki), czy ryb w Nyhavn.

Ze słodyczy skosztuj æbleskiver (okrągłe pączki, jedzone z cukrem pudrem i konfiturą), risalamande (ryżowy deser z migdałem), duńskich pierników, cynamonowych wypieków czy palonych migdałów.

Do picia oczywiście gløgg (grzane wino z rodzynkami i płatkami migdałów, bardzo słodkie, gęste, czasem z dodatkiem rumu), julebryg (limitowane, mocniejsze piwo świąteczne warzone przez duńskie browary na sam koniec roku), czy gorąca czekolada.

Dojazd

Najszybciej z Polski do Kopenhagi dostaniesz się samolotem. Loty bezpośrednie z Warszawy, Krakowa, Gdańska czy Poznania, trwają zaledwie około 1,5 godziny, a z lotniska w Kopenhadze (CPH) do centrum miasta dojedziesz metrem w 15 minut.

Mieszkańcy północno-zachodniej Polski, mogą rozważyć prom ze Świnoujścia do szwedzkiego Ystad, a następnie przejazd do Malmö (ok. 60 km), skąd mostem Øresund do Kopenhagi (ok. 42 km).

Polecane noclegi

CPH Studio Hotel położony w odległości 5 min spaceru od stacji metra, pomiędzy lotniskiem a centrum miasta. Oferuje pokoje i apartamenty z łazienką, niektóre z aneksem kuchennym. Parking dodatkowo płatny.

3 v taglejlighed i byggeforeningshus i roligt kvarter to apartament o pow. 80 m² z 2 sypialniami, łazienką i kuchnią. Usytuowany w odległości 10 min spaceru od stacji metra. Parking dodatkowo płatny.

Steel House Copenhagen to nowoczesny hostel położony w odległości 5 min spaceru od Ogrodów Tivoli. Oferuje pokoje prywatne z łazienką oraz łóżka w pokojach wieloosobowych. Na miejscu wspólna kuchnia, basen, sala fitness i parking – wszystko dodatkowo płatne.

6. Salzburg (Austria)

W Salzburgu w okresie świąt Bożego Narodzenia znajdziesz prawdziwie bajkową atmosferę. Barokowe stare miasto, góry w tle i 5 głównych jarmarków, każdy o innym charakterze, tworzą niepowtarzalny świąteczny klimat.

Jarmarki bożonarodzeniowe (Christkindlmarkt) rozpoczynają się ok. 20 listopada i trwają do 24 grudnia lub 1 stycznia. Wejście jest darmowe z wyjątkiem Hellbrunn (tutaj wstęp w określonych godzinach jest płatny, opłata obejmuje gorący napój).

Będąc w Salzburgu odwiedź:

• Salzburger Christkindlmarkt na Domplatz i Residenzplatz – najważniejszy, najstarszy (od XV w.) i najsłynniejszy jarmark odbywający się na placach wokół katedry. Znajdziesz tu ok. 100 stoisk z rękodziełem, szkłem, drewnem, świecami, ozdobami czy ceramiką. Wśród barokowej architektury rozbrzmiewa muzyka na żywo: koncerty chóralne, orkiestry dęte, występy dzieci. To tu wysłuchasz turmblasen -tradycyjnych adwentowych melodii granych na trąbkach i puzonach z wież katedry. Nie może zabraknąć również św. Mikołaja czy Krampuslauf – tradycyjnej, głośnej parady ludzi przebranych za demony i rogate potwory, które symbolicznie straszą niegrzeczne dzieci (i nie tylko). To najbardziej „pocztówkowy” jarmark Austrii, gdzie skosztujesz również lokalnych przysmaków i wypijesz grzane wino.
• Hellbrunner Adventzauber (ok. 5 km od centrum) oferuje połączenie pałacowych ogrodów Hellbrunn (renesansowy pałac letni  salzburskich arcybiskupów ), tysięcy świateł, klimatycznych stoisk i nieco spokojniejszej atmosfery niż w centrum miasta. To najbardziej nastrojowy jarmark w regionie — ogromne drzewa pełne lampek, iluminacje na fasadzie pałacu, dziedzińce z dekoracjami i spokojny, „baśniowy” klimat. Wstęp po godzinie 19 oraz w dniu 24 grudnia jest bezpłatny, w innych dniach i godzinach obowiązuje opłata. Znajdziesz tu mini-zoo i żywą szopkę, warsztaty dla dzieci, koncerty lokalnych zespołów, pokazy rzemiosła na żywo.
• Mirabellplatz – mniejszy, bardziej lokalny jarmark przy ogrodach pałacu Mirabell, idealny, jeśli chcesz uniknąć tłumów z Domplatz. Oferuje kulinarne przysmaki, grzane wino oraz spacer po artystycznie udekorowanych budkach (ok. 20-25) z lokalnym rękodziełem- biżuterią, drewnianymi ozdobami, ceramiką. Dla dzieci – karuzela.
• Twierdza Hohensalzburg – mniejszy, klimatyczny jarmark odbywający się na szczycie wzgórza, tuż obok twierdzy Hohensalzburg, z najlepszym widokiem na całe miasto. Dojedziesz tam kolejką linową Festungsbahn, lub dojdziesz pieszo z dość stromym podejściem. Jarmark kładzie nacisk na lokalne produkty i regionalne jedzenie (bardziej alpejskie smaki).
• Sternadvent / Sternbräu – to najbardziej „gastronomiczny” jarmark w centrum miasta, ukryty w dziedzińcu kultowego browaru Sternbräu. Znajdziesz tu dużo świateł, świetne jedzenie, muzykę i bardziej lokalny klimat niż na dużym Christkindlmarkt. Jarmark idealny na odpoczynek przy dobrym posiłku.

Co kupić i zjeść

Na jarmarkach w Salzburgu kupisz Rauriser Holzschnitzen (ręcznie rzeźbione drewniane figurki), szkło dmuchane (bombki, aniołki, lampiony), ozdoby z drewna, ceramikę, wyroby wełniane (rękawiczki, czapki, skarpety z wełny owczej). Idealne na prezenty będą produkty alpejskie: miody, sery, zioła, kosmetyki z alpejskich roślin, czy ręcznie robione świece. Nie możesz również pominąć słynnych Mozartkugeln Fürst – ręcznie robionych pralin z marcepanem i nugatem, uważanych za jedne z najlepszych w Europie.

W ofercie kulinarnej z pewnością znajdziesz Bosna (salzburska specjalność, lokalna odmiana hot-doga, pikantna kiełbasa w bułce z cebulą i przyprawami), Raclette (roztopiony ser na ziemniakach, ogórkach i cebulkach), Tarte flambée, Kletzenbrot (chleb świąteczny z suszonymi owocami), czy Kaiserschmarrn (deser w postaci grubego, puszystego omletu smażonego w kawałkach, z cukrem pudrem, powidłami śliwkowymi lub musem jabłkowym). Na jarmarkach znajdziesz też strudel jabłkowy i pieczone kasztany – Maroni.

Do picia oczywiście wszechobecny Glühwein (często mocniejszy niż w Niemczech), Punsch (owocowy, często z dodatkiem rumu), czy lokalne piwa. Dla dzieci gorąca czekolada, gorący sok jabłkowy czy owocowy poncz bezalkoholowy.

Dojazd

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie dostępne samochodem z Polski? Oto jeden z nich. Z południowej Polski do Salzburga jest ok. 600 km i ok. 7 godz. jazdy.

Jeśli decydujesz się na samolot, to mimo braku bezpośrednich lotów, połączenia przez Wiedeń lub Monachium są bardzo szybkie.

W miastach tych możesz przesiąść się na bezpośredni pociąg. Bezpośrednie połączenia kolejowe z Salzburgiem realizowane są również z Warszawy czy Katowic.

Polecane noclegi

Hotel Salzburg zlokalizowany ok. 4 km od centrum miasta, oferuje klimatyzowane pokoje z łazienką. W odległości 3 min. spaceru, znajduje się przystanek autobusowy, skąd wygodnie dojedziesz do centrum. Hotel posiada bezpłatny, prywatny parking, śniadanaie dodatkowo płatne.

Wunderschönes 1 zimer apartment in salzburg to prywatny apartament o pow. 16 m² z jedną sypialnią i aneksem kuchennym. Na miejscu bezpłatny, prywatny parking.

Modernes apartment josefiau to prywatny apartament o pow. 35 m² z jedną sypialnią, łazienką i aneksem kuchennym. Parking dodatkowo płatny.

YoHo – International Youth Hostel położony w centrum miasta, oferuje pokoje prywatne oraz łóżka w pokojach wieloosobowych. Do dyspozycji gości przestronna kuchnia oraz wspólna sala. Parking nie jest dostępny.

7. Drezno (Niemcy)

Drezno, stolica Saksonii, to miejsce gdzie odbywają się najstarsze, niemieckie jarmarki bożonarodzeniowe. Trwają od ok. 23-25 listopada do 23-24 grudnia. Niektóre przedłużają działalność aż do 6 stycznia (np. Augustmarkt, Stallhof, Prager Straße).

Saksonia ma specyficzny sposób otwierania jarmarków. Sasi nie zapalają choinki, ale rozkładają duże świąteczne piramidy z Erzgebirge (Rudaw), które są wielopiętrowymi stojakami na świece, wyglądającymi jak wieże z dekoracjami świątecznymi. 

Wśród jarmarków wyróżniają się:

• Striezelmarkt na placu Altmarkt – najstarszy, legendarny jarmark niemiecki (od XV w.) z największą piramidą schodkową z drewna z Erzgebirge, liczącą 14,6 m. Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji jarmarku, jest Schwibbogen – łuk z motywami wycinanymi w drewnie, podświetlany świecami lub lampkami. Można wejść do środka konstrukcji, przejść przez nią i obejrzeć dekoracje z bliska. Na jarmarku znajdziesz ponad 200 stoisk z rzemiosłem, jedzeniem i ozdobami, w tym unikatowe wyroby z Erzgebirge. Jest tu tradycyjna szopka, ogromna choinka, historyczny diabelski młyn, z którego podziwiać możesz cały Altmarkt. Na jarmarku znajdziesz bajkowy zamek-kalendarz adwentowy. Codziennie otwierane jest nowe okienko z przedstawieniem dla dzieci . Możesz tu kupić oryginalny Dresdner Christstollen – ciasto, od którego pochodzi nazwa jarmarku („Striezel”) czy drezdeński Pfaumentoffel – jadalną figurkę złożoną z suszonych śliwek, uważaną za talizman przynoszący szczęście i typowy symbol Bożego Narodzenia w Dreźnie.
• Jarmark przy Frauenkirche (Advent auf dem Neumarkt) – to najbardziej klimatyczny jarmark w mieście, stylizowany na XIX w. targ, eksponujący tradycyjne rzemiosło saksońskie – ludwisarzy, zegarmistrzów, grawerów i rzeźbiarzy w drewnie. Sprzedawcy często mają stroje inspirowane dawnymi warsztatami rzemieślniczymi. Znajdziesz tu 8-metrową piramidę bożonarodzeniową, charakterystyczne Herrnhuter Sterne- 25 ramienne gwiazdy adwentowe, wiszące nad uliczkami jarmarku, nie brakuje też oferty kulinarnej. Mikołaj (Weihnachtsmann) regularnie odwiedza ten historyczny obszar, by witać najmłodszych w świątecznej scenerii. Na scenie występują chóry kościelne i śpiewacy kolęd z tradycyjnymi instrumentami.
• Jarmark średniowieczny Stallhof to jarmark odbywający się na dziedzińcu zamkowym Stallhof (część Zamku Rezydencyjnego w Dreźnie). To unikalny jarmark przenoszący odwiedzających w czasy średniowiecza. Można tu obejrzeć walki rycerskie, spotkać kuglarzy, kupców i rzemieślników w historycznych strojach, posłuchać dawnej muzyki. Stragany pełne są tradycyjnych wyrobów, a w menu dominują pieczone mięsa i grzane piwo.
• Augustusmarkt – na promenadzie Hauptstraße w dzielnicy Neustadt – największy jarmark w Nowym Mieście, oferujący międzynarodowe specjały, od francuskich serów, po fińskie świąteczne przysmaki.
• Winterlights of Dresden – jarmark na reperezentatywnej ulicy handlowej Prager Straße, z ponad 12-metrową choinką i pokazem świateł o zmroku. Na miejscu lodowisko, tradycyjne domki z rzemiosłem artystycznym, regionalne saskie specjały kulinarne. Jarmark stanowi południową bramę do świątecznego miasta, to miejsce nastawione głównie na zakupy i masową gastronomię.
• Jarmark przy Zamku między Residenzschloss a Theaterplatz, w ścisłym centrum miasta. To mały, nastrojowy, bardzo klimatyczny jarmark, z romantycznym oświetleniem, drewnianymi budkami z lokalnym rękodziełem, muzyką na żywo i tradycyjnym jedzeniem.
• Dresden Alpine Hut Magic – jarmark na Postplatz, skierowany do miłośników ekologii i zrównoważonego rozwoju. Oferuje rękodzieło, produkty bio i wegańskie przysmaki. Klimat bardziej rozrywkowy niż tradycyjny.
• Neustädter Gelichter – jarmark w dzielnicy Neustadt na Scheunenvorplatz przy Alaunstraße. Ma charakter kameralny, lokalny, alternatywny. W centrum placu znajdziesz tradycyjną piramidę z Erzgebirge, usłyszysz muzykę na żywo oraz skosztujesz Glühwein i Punsch w wersjach rzemieślniczych.

Jedno z najbardziej charakterystycznych świątecznych wydarzeń w Dreźnie i całych Niemczech to Stollenfest – święto strucli odbywające się w sobotę przed drugą niedzielą Adwentu. Przez miasto przechodzi historyczny pochód z kilkutonową struclą. Na Altmarkt kroi się ją nożem o długości 1,6 m, a dochód ze sprzedaży zasila cele charytatywne. Świąteczną atmosferę podkreślają też klimatyczne przejażdżki zabytkowym pociągiem. Wewnątrz wagonów można kupić świąteczne upominki i spróbować gorącej czekolady.

Co kupić i zjeść

Jeśli planujesz zakup prezentów na jarmarku w Dreźnie, to do wyboru masz: Dresdner Stollen (certyfikowana strucla, symbol miasta), Herrnhuter Sterne (gwiazdy adwentowe, klasyk Saksonii), rękodzieło z Erzgebirge (aniołki, łuki świetlne, piramidy, figurki), miody, konfitury, likiery saksońskie, a także ceramikę, szkło dmuchane, ozdoby, biżuterię i grafiki lokalnych twórców. Oryginalny jest również drezdeński Pfaumentoffel (figurka z suszonych śliwek, traktowana jak talizman).

W ofercie kulinarnej znajdziesz: Bratwurst (klasyk, świeżo z grilla), Kartoffelpuffer (placki ziemniaczane, często z musem jabłkowym), Champignons w sosie czosnkowym (smażone pieczarki zalane sosem). Na słodko oczywiście Dresdner Stollen, Pulsnitzer Pfefferkuchen (słynne pierniki), Kräppelchen (małe, chrupiące pączusie), Baumstriezel (słodkie, ciepłe ciasto z rożna), Brane Mandeln (karmelizowane migdały), czy Bratapfel (pieczone jabłko z nadzieniem).

Do picia różne warianty grzanego wina (Glühwein czerwony, biały, owocowy – każdy jarmark ma własny kubek), Feuerzangenbowle (grzane wino z karmelizowanym rumem), grog, punch, kakao z rumem, saksońskie wina, gorąca czekolada.

Dojazd

Południowy zachód naszego kraju, dzieli od Drezna zaledwie 200 km, można więc ten dystans pokonać samochodem. Bezpośrednie połączenie kolejowe istnieje z Wrocławia lub Zgorzelca. Z pozostałych miast, połączenia z przesiadką we Wrocławiu lub np. Berlinie.

Z polskich portów lotniczych, nie ma bezpośrednich lotów do Drezna, konieczna jest przesiadka np. we Frankfurcie.

Polecane noclegi

Hotel Indigo Dresden – Wettiner Platz by IHG to 4 gwiazdkowy hotel, położony blisko centrum. W cenie możliwość korzystania z siłowni, parking dodatkowo płatny.

FeWo-Misterek nähe Großer Garten to studio na wyłączność o pow. 26 m² z prywatną kuchnią i łazienką. W pobliżu przystanek tramwajowy, pozwalający wygodnie dojechać do centrum. Parking przy sąsiednich ulicach, dodatkowo płatny.

Hostel Lollis Homestay Dresden to hostel oferujący zarówno prywatne pokoje z aneksem kuchennym, jak i łóżka w pokojach wieloosobowych. W ofercie darmowa kawa i herbata. Parking nie jest dostępny.

8. Praga (Czechy)

W grudniu stolica Czech zmienia się w bajkową krainę świąteczną, łącząc tradycję z festiwalową atmosferą. To jedno z najbardziej urokliwych miejsc świątecznych w środkowej Europie.

Praga ma kilka dużych jarmarków bożonarodzeniowych, które zaczynają działać pomiędzy 20 a 29 listopada i kończą pomiędzy 24 grudnia a 6 stycznia. Każdy jarmark ma trochę inne terminy, ale różnice są niewielkie i wynikają z tradycji danego miejsca.

• Rynek Staromiejski (Staroměstské náměstí) – największy i najbardziej ikoniczny praski jarmark. Co roku staje tu ogromna choinka, przywieziona z jednego z zakątków Czech, z codziennym pokazem świateł. Na jarmarku znajdziesz dziesiątki drewnianych stoisk z czeskim rękodziełem, ozdobami, figurkami do szopki, świecami, malowaną ceramiką, zabawkami i innymi pamiątkami. Jest też bogata oferta kulinarna. Podziwiać tu można pokazy tradycyjnego rzemiosła, na przykład kucie mieczy, obejrzeć przedstawienie lub posłuchać kolęd, ale także współczesnych utworów, wykonywanych przez artystów z zagranicy.
• Plac Wacława  (Václavské náměstí) – jeden z „flagowych” jarmarków w Pradze. Znajdziesz tu dużo stoisk z rękodziełem (szkło, ozdoby, drewno, ceramika), obecne są również jedzenie i napoje, w tym stoiska lokalnych winiarzy. Możesz tu podziwiać świąteczne iluminacje, szczególnie piękne są wieczorne pokazy świateł przy Muzeum Narodowym. Od czwartku do niedzieli często gra muzyka na żywo – kolędowanie i nie tylko.
• Plac Republiki (Náměstí Republiky) mniejszy, ale urokliwy jarmark, z dużą ilością jedzenia i wina (budki różnych lokalnych winnic). Choć można tu kupić ozdoby, drobne upominki i rękodzieło, oferta skupia się głównie na jedzeniu: naleśniki, kiełbasy, zupy, gulasze, słodycze, piwo, grzane wino i poncze. 
• Plac Pokoju (Náměstí Míru) w dzielnicy Vinohrady – to pierwszy otwierający się jarmark, z piękną scenerią przy podświetlonym kościele św. Ludmiły. Oferuje 50-70 stoisk, głównie z ozdobami, świecami, dekoracjami ręcznie robionymi i produktami świątecznymi. Są też  vánoční cukroví (tradycyjne ciasteczka bożonarodzeniowe), przyprawione chleby, ciasta, pieczone kasztany i gorące napoje. Możesz tu poczuć atmosferę bożonarodzeniowego jarmarku, z dala od tłumów.
• Jarmark na Zamku Praskim (głównie na Placu św. Jerzego i w okolicach Katedry św. Wita) – z uwagi na historyczne otoczenie, bardzo nastrojowy, pozwalający podziwiać panoramiczne widoki miasta. Znajdziesz tu stoiska z rękodziełem i upominkami, ale wyróżniają się te z jedzeniem i napojami: zupy, wędzone mięsa, domowe pieczywo, ciasta i grzane wino.
• Plac Tyla (Tylovo náměstí) w dzielnicy Vinohrady, to mały, kameralny jarmark z lokalnym rękodziełem i produktami od małych wytwórców.
• Plac Jiřího z Poděbrad w dzielnicy Vinohrady, tuż przy charakterystycznym kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa. To lokalny jarmark ze świątecznym jedzeniem, skromny ale klimatyczny.

Co kupić i zjeść

Na jarmarku w Pradze kupisz ozdoby z drewna i szkła, czeską ceramikę i biżuterię. Dobrym prezentem będą pięknie dekorowane pierniki, trdelnik na wynos, miody i miody pitne, ręcznie robione świece, kubki z jarmarku, czy czeski likier Becherovka.

Czesi słyną z celebrowania jedzenia, jako ważnej części kultury i tradycji. Nic więc dziwnego, że jarmarki bożonarodzeniowe wyróżniają się bogatą ofertą potraw i napojów, których absolutnie trzeba spróbować. W ofercie dominują tradycyjne czeskie kiełbasy (pikantne, czosnkowe), szaszłyki i inne grillowane specjały. Koniecznie spróbuj wędzonej praskiej szynki krojonej prosto z rożna (pražská šunka), czy czeskiego placka ziemniaczanego z majerankiem (bramborák). Na jarmarkach często spotkasz smažený sýr (smażony ser w bułce) czy langosze (okrągły drożdżowy placek smażony na głębokim oleju, choć nie jest pochodzenie czeskiego, Czesi go uwielbiają).

W słodkiej ofercie nie może zabraknąć słynnego ciasta z rożna (trdelník), warstwowego tortu miodowego – medovnik, vánočki (czeskiej chałki z bakaliami), świeżo smażonych naleśników, pieczonych kasztanów lub koláče (drożdżowe ciastka z twarogiem, makiem lub śliwką). Do picia tradycyjnie grzane wino – svařák (często w wersji wiśniowej). Bardzo popularna jest medovina – ciepły miód pitny, grog, poncz i piwo z beczki.

Elementem świątecznej atmosfery w Pradze, jest ręczne zapalanie historycznych lamp gazowych na Moście Karola. Od końca listopada do 23 grudnia, o godzinie 16:00, latarnik w stroju z epoki ręcznie odpala 46 latarni, co nawiązuje do tradycji z 1847r.

Dojazd

Z południowo-zachodniej Polski, do Pragi jest blisko (np. z Wrocławia to niespełna 300 km i mniej niż 4 godz. jazdy). Z wielu polskich miast można pojechać do Pragi pociągiem (np. wygodne połączenie z Katowic) lub autokarem.

Bezpośrednie loty do Pragi realizowane są z Warszawy, Krakowa, Gdańska i Poznania.

Polecane noclegi

Hotel Petr zlokalizowany blisko centrum i stacji kolejowej, oferuje klimatyzowane pokoje z łazienką i śniadaniem wliczonym w cenę. Parking przy sąsiednich ulicach, dodatkowo płatny.

Louis Leger – Czech Leading Hotels w bardzo dobrej lokalizacji, oferuje pokoje z łazienką. Parking bezpłatny przy sąsiednich ulicach.

Letna Garden Suites to apartamenty blisko centrum, z 1 lub 2 sypialniami, kuchnią i łazienką. Płatny parking przy sąsiednich ulicach.

Hostel Little Quarter położony tuż przy zamku na Hradczanach oferuje zarówno apartamenty z prywatną łazienką, jak i łóżka w pokojach wieloosobowych. Parking nie jest dostępny.

9. Zagrzeb (Chorwacja)

Jarmarki bożonarodzeniowe w Zagrzebiu to wydarzenie tworzone przede wszystkim dla mieszkańców, nie pod masową turystykę — dzięki temu atmosfera jest bardziej lokalna. Centrum miasta dzieli się na Dolnji Grad i Gornji Grad.  

Więcej punktów związanych z jarmarkiem bożonarodzeniowym, czyli Adventem w Zagrzebiu, znajdziesz w Dolnym Mieście. Jarmarki trwają od ostatniego weekendu listopada do 7 stycznia.

• Trg Bana Jelačića – główny plac miasta, serce całego Adventu w Zagrzebiu. Na placu stoi XIII w. studnia Manduševac, wokół której staje wielki wieniec adwentowy. To tu odbywa się ceremonia zapalenia pierwszej świecy, symbolicznie rozpoczynającej przygotowania do świąt. Na placu znajdziesz: scenę z koncertami i występami muzycznymi, dekoracje inspirowane legendami Zagrzebia, strefę dla dzieci z weekendowymi warsztatami, pisaniem listów do św. Mikołaja. Na stoiskach kupić możesz rękodzieło, ceramikę, ozdoby i licitarowe serca (tradycyjne, czerwone serca- symbol miłości i szczęścia). Liczne stoiska gastronomiczne rozlokowują się w alejkach prowadzących do placu.
• Zrinjevac – klimatyczny park, słynny za sprawą świateł oplatających pnie platanów, muzyki na żywo i eleganckich dekoracji. W parku znajduje się pawilon muzyczny, ozdobiony świąteczną girlandą, w którym w okresie Adventu odbywają się codzienne koncerty. Na straganach znajdziesz tradycyjne pamiątki – lokalne wyroby z drewna, licitarowe serca, ceramikę, naturalne kosmetyki.
• Strossmayerovo šetalište – deptak biegnący wzdłuż krawędzi Górnego Miasta, z panoramą na Dolne Miasto, z lampkami, girlandami, scenami i dekoracjami inspirowanymi historią miasta. To tu powstaje słynna strefa Caffe de Matoš z DJ-ami, koncertami, ulicznymi artystami (strefa czasem zmienia lokalizację). Stoiska są tu bardziej „street-foodowe”, mniej tu tradycyjnych pamiątek, klimat bardziej miejsko-artystyczny. To miejsce z duszą.
• Tunel Grič – najbardziej zaskakujące miejsce całego Adventu w Zagrzebiu. To 350-metrowy tunel pieszy pod Górnym Miastem, który zamienia się w podziemną, świąteczną krainę. To nie jest zwykły jarmark, to wystawa,  instalacja inspirowana klimatem polarnym i zorzą, ze światłami i dźwiękami. Tunel Grič nie jest strefą gastronomiczną ani handlową, to miejsce do przeżywania i fotografowania.
• Cvjetni trg – w samym centrum Zagrzebia (Dolne Miasto) to miejsce eleganckie, podkreślone świątecznymi dekoracjami, pełne świateł i girland, bardzo fotogeniczne.. Słynie z pięknych ozdób, inspirowanych kwiatami. Kupisz tu drobne pamiątki, posłuchasz świątecznych melodii, skosztujesz lokalnych dań.
• Europski trg – jeden z najbardziej centralnych punktów Adventu w Zagrzebiu, w klimacie nowoczesnym, miejskim, pełnym świateł, muzyki i ludzi. Jest to także jeden z głównych punktów koncertowych, z wieczornymi wydarzeniami tematycznymi. Europski trg to jedna z lepszych stref zakupowych, świetne miejsce do zakupu czegoś lokalnego, z różnorodną ofertą gastronomiczną.
• Fuliranje – zlokalizowana na Strossmayerov trg (placu w Dolnym Mieście) gastro‑muzyczna, kreatywna i imprezowa strefa Adventu w Zagrzebiu. Miejsce to słynie z najlepszej gastronomii – dania od znanych chorwackich szefów kuchni, a także festiwalowej atmosfery, z muzyką i grającymi wieczorami DJ-ami. Można tu kupić również drobne pamiątki i świąteczne gadżety.
• Tomislavac – duży, reprezentacyjny plac w Dolnym Mieście, z ogromnym lodowiskiem, największą zimową atrakcją Zagrzebia. Wokół lodowiska świąteczne dekoracje: girlandy, iluminacje świetlne, a także strefa gastronoimiczna.

Co kupić i zjeść

Z jarmarku w Zagrzebiu nie powinieneś wyjeżdżać bez licitarowego serca, ręcznie malowanego symbolu miasta.

Możesz też nabyć rękodzieło, świąteczne ozdoby, ceramikę, naturalne kosmetyki czy chorwackie słodycze – czekolady, paprenjaci (korzenne ciastka ).

W ofercie kulinarnej znajdziesz: kobasice (chorwackie kiełbasy z grilla), sarma u pecivu (gołąbki w bułce), kroketi (krokiety ziemniaczane), gulasz wołowy, langosz (duży placek z czosnkiem, śmietaną i serem), krpice sa zeljem (kwadratowy makaron z duszoną kapustą i boczkiem), ramen zimowy, burgeri premium, Štrukli (pieczone lub gotowane ciasto z twarogiem, śmietaną, wersja słona lub słodka), kukuruz (grillowana kukurydza).

Wśród słodyczy, klasykiem są fritule (mini pączki z cukrem pudrem), strudel jabłkowy, prażone migdały.

Do picia oczywiście punch, kuhano vino ale także rakija (śliwkowa, miodowa, wiśniowa; mocna, lokalna). Dla dzieci gorąca czekolada.

Dojazd

Z południowej Polski do Zagrzebia jest ok. 700 km i ok. 8 godz. jazdy. Wyprawa pociągiem, wymaga przesiadki, najczęściej w Wiedniu lub Budapeszcie.

Z Warszawy do Zagrzebia możesz polecieć bezpośrednio samolotem liniami Croatia Airlines.

Proponowane noclegi

B&B Fotić to pensjonat położony w centrum miasta, oferuje pokoje z łazienką. W cenę wliczone śniadanie. Parking na miejscu, dodatkowo płatny.

M4You to apartament w świetnej lokalizacji, z prywatną łazienką i aneksem kuchennym. Parking dodatkowo płatny.

Studio apartman Marija to apartament w super lokalizacji, z prywatną kuchnią i łazienką. Parking nie jest dostępny.

10. Wiedeń (Austria)

Wiedeń to fascynujące miasto, które słynie z jarmarków bożonarodzeniowych. W całym mieście jest ich około 30, wszystkie najpiękniejsze place, przekształcają się w urokliwe jarmarki świąteczne. Sezon na nie trwa od połowy listopada do 6 stycznia.

O zwiedzaniu Wiednia (również jarmarków) pisałam już na blogu. Artykuł znajdziesz tutaj.

Jeśli chcesz połączyć wizytę na jarmarkach ze zwiedzaniem miasta, przygotowałam przewodnik PDF po Wiedniu z gotową trasą zwiedzania i mapami. Dzięki niemu łatwiej zaplanujesz 2–3 dni i zobaczysz najważniejsze atrakcje bez tracenia czasu na samodzielne układanie planu.

Do najbardziej imponujących jarmarków świątecznych należą:

• Rathausplatz – Wiener Christkindlmarkt – największy, najbardziej widowiskowy jarmark w Austrii. W cieniu ratusza wyrasta ogromna 30 metrowa choinka, pięknie ozdobiona światłami, imponująca, piętrowa karuzela oraz ok. 150 stoisk z ozdobami, wyrobami rzemieślniczymi, spożywczymi i gastronomią. Na jarmarku znajdziesz świetlne bramy, serca na drzewach i altanki dla dwojga z jemiołą. Dzieci również mają tu swoje wydarzenia np. czytanie świątecznych bajek, czy poczta świąteczna- skrzynka na listy do Christkind, pomoc elfów w pisaniu listów. W parku tuż przy ratuszu, możesz skorzystać z ogromnego lodowiska – Wiener Eistraum, obejrzeć stylowe szopki czy pojeździć na karuzeli (w tym stylowy diabelski młyn).
• Pałac Schönbrunn – jarmark wyróżniający się cesarską scenerią i romantyczną atmosferą, w cieniu wielkiej, migoczącej światłami choinki oraz szopki, na tle oświetlonego zamku. Na dziedzińcu pałacu możesz pojeździć na łyżwach, dzieci mogą skorzystać z karuzeli, obejrzeć spektakle kukiełkowe, zaś dorośli posłuchać muzyki na żywo, w wykonaniu lokalnych muzyków i chórów. Na ponad 90 pięknie udekorowanych straganach, znajdziesz ręcznie robione ozdoby, ceramikę, szkło, biżuterię a także szopki i kulinarne przysmaki.
• Maria-Theresien-Platz – wioska bożonarodzeniowa niedaleko ratusza, pomiędzy Muzeum Historii Sztuki, a Muzeum Historii Naturalnej. Około 70 stoisk, powstaje wokół pomnika cesarzowej Marii Teresy. To jarmark oferujący  tradycyjne wyroby rzemieślnicze, ręcznie robione ozdoby świąteczne i poncz, serwowany w kubeczkach w kształcie bucika.
• Stephansplatz – jarmark u stóp monumentalnej katedry św. Szczepana. Jest kameralny, tradycyjny, skupiony na regionalnym austriackim rękodziele, ozdobach choinkowych oraz lokalnych specjałach kulinarnych i gorącym ponczu.
• Karlsplatz – Art Advent odbywa się przed barokowym kościołem św. Karola Boromeusza. Oferowane tu towary, to w większości unikalne przedmioty tworzone ręcznie. Jarmark posiada żywą szopką, słomiany plac zabaw dla dzieci, organizuje też kreatywne warsztaty. Ciekawostką jest karuzela, napędzana siłą ludzkich mięśni. Wszystkie serwowane tu potrawy i napoje posiadają certyfikat ekologiczny BIO.
• Freyung – Altwiener Christkindlmarkt – to jeden z najstarszych jarmarków Wiednia (od XVIII w.) Jest niewielki, kameralny z tradycyjnymi szopkami i starowiedeńskim klimatem. Skupiony na sztuce ludowej, oferuje tradycyjne rękodzieło, ceramikę, ozdoby ze szkła oraz muzykę adwentową na żywo.
• Belvedere – jarmark który odbywa się na honorowym dziedzińcu, tuż przed monumentalną, oświetloną fasadą pałacu Belvedere. Jest tu około 40 stoisk, kameralna atmosfera, mniej ludzi. Znajdziesz tu unikalne ozdoby świąteczne, tradycyjne wyroby rzemieślnicze i pomysły na oryginalne prezenty. Nie zabraknie też oferty kulinarnej i gorących napojów.
• Spittelberg to jarmark mniejszy, mniej oczywisty, lubiany przez mieszkańców. Spittelberg to zachowana XVIII-wieczna dzielnica Biedermeier w 7. dzielnicy Wiednia (Neubau), z siatką brukowanych uliczek, oświetlonych latarniami i lampkami adwentowymi. Jarmark jest liniowy (wzdłuż ulic). Oferuje rzeźby w drewnie, ceramikę i garncarstwo, austriackie wyroby tekstylne, świece z wosku pszczelego. Jak wszędzie, jest również bogata oferta gastronomiczna.
• Prater – Wintermarkt odbywa się na Riesenradplatz, w sercu Parku Rozrywki Prater. Wstęp na jarmark jest bezpłatny, opłaty obowiązują przy korzystaniu z atrakcji Prateru. Rozstawione stoiska, pełnią tu funkcję wtórną. Jarmark słynie z koncertów na żywo (od gospel po pop), dobrego jedzenia oraz organizowanych w wybrane weekendy parady Perchten – głośnego pochodu maszkaronów, który ma przepędzić złe duchy.
• Kampus Uniwersytetu Wiedeńskiego – to lokalny jarmark, rozłożony na dziedzińcach kampusu. Ma klimat „studencki”, luźny, z naciskiem na jedzenie, poncz i chill‑out. Dla dzieci mała karuzela oraz ciuchcia- mini pociąg jeżdżący po części dziedzińca.

Co kupić i zjeść

Dobrą pamiątką z jarmarku, jest ceramiczny kubek (na każdym jarmarku inny), w którym sprzedawane są napoje. Kupując napój płacisz kaucję, jeżeli kubek ci się spodoba, możesz go zatrzymać (tracąc kaucję). Możesz też kupić szwajcarskie i austriackie słodycze (Mozartkugeln), biżuterię hand-made, rękodzieło z drewna, świece i ozdoby, czy produkty regionalne (miody, zioła, nalewki, kosmetyki naturalne).

W ofercie kulinarnej, tradycją wiedeńskich jarmarków są: Raclette (roztopiony ser na ziemniakach, ogórkach i cebulkach), Langosz (chrupiący placek z czosnkiem, śmietaną, serem), Bratwurst/Currywurst (gorące, z musztardą, chrzanem i kromką chleba), Gulaschsuppe (mocna, pikantna zupa gulaszowa w misce z chleba), Käsespätzle (kluseczki z serem i cebulką), Kartoffelpuffer (placki ziemniaczane, często z musem jabłkowym). Z dań słodkich kosztować możesz: Kaiserschmarrn (puszysty, rwany omlet, z musem owocowym), Bauernkrapfen (puszyste pączki z dziurką w środku), Apfelstrudel (często na ciepło z sosem waniliowym), Maroni (pieczone kasztany), czy prażone migdały. Najpopularniejszym napojem jest Punsch (owocowy, rumowy, malinowy, pomarańczowy, dla dzieci w wersji bezalkoholowej) oraz Glühwein. Znajdziesz także cydr, gorącą czekoladę, czy Feuerzangenbowle (poncz z płonącym cukrem nasączonym rumem).

Jak dojechać

Z południa Polski do Wiednia jest niespełna 400 km i ok. 4,5 godz. jazdy. Wygodną opcją jest transport kolejowy. Bezpośredni pociąg do Wiednia, kursuje z Katowic, Krakowa, Wrocławia, Warszawy i Trójmiasta.

Możesz również zdecydować się na transport lotniczy. Bezpośrednie loty odbywają się z Warszawy, Krakowa i Gdańska.

Polecane noclegi

O tym gdzie szukać noclegu w Wiedniu za rozsądną cenę, napisałam osobny artykuł na blogu. Moje sugestie znajdziesz tutaj.

11. Budapeszt (Węgry)

Budapeszteńskie jarmarki bożonarodzeniowe są piękne, świetnie zorganizowane, mocno „food‑focused”. W stolicy Węgier jest kilka mniejszych i większych jarmarków, na których ceny są zwykle niższe niż w Pradze czy Wiedniu. Sezon na nie trwa od połowy listopada do 1 stycznia, a świąteczne miasto możesz podziwiać nie tylko z lądu, ale też z wody, wykupując rejs po Dunaju. Główne jarmarki to:

• Vörösmarty tér – największy, najstarszy i najbardziej klasyczny, położony w sercu miasta. Możesz znaleźć tu największy wybór straganów (100-150 stoisk), lodowisko, scenę z koncertami na żywo. Na jarmarku kupisz ozdoby świąteczne, drobne prezenty i tradycyjne węgierskie potrawy. Tuż obok jarmarku na Vörösmarty tér znajduje się Gerbeaud Café z adwentowym kalendarzem – jedna z najbardziej charakterystycznych świątecznych tradycji Budapesztu. Fasada Gerbeaud Café ma 24 okna, które w czasie Adventu stają się kalendarzem. W okresie od 1-24 grudnia otwiera codziennie jedno okienko, odsłaniając w nim świąteczną ilustrację, grafikę lub motyw związany z Bożym Narodzeniem.
• Advent Bazilika (St. Stephen’s Basilica na Szent István tér) – to najbardziej magiczny jarmark w Budapeszcie, zdobywający kilkakrotnie tytuł najlepszego jarmarku bożonarodzeniowego w Europie. Jednym z najbardziej efektownych widowisk świątecznych, jest codzienny mapping 3D na fasadzie Bazyliki św. Stefana. Projektory rzucają animacje świetlne, idealnie dopasowane do kształtu budynku, powodując wrażenie iż bazylika się rusza, otwiera, obraca, zmienia kolor. Na jarmarku znajdziesz około 100 stoisk z rzemiosłem, ceramiką, biżuterią, wyrobami skórzanymi i jedzeniem. Ponadto niewielkie lodowisko i karuzela dla dzieci.
• Buda Castle (na tarasie zamkowym)- to kameralna, historyczna altermnatywa dla dużych jarmarków w centrum Budapesztu. Oferuje piękne widoki na Dunaj I Parlament, mniej tłumów, bardziej lokalny klimat. Znajdziesz tu stoiska z lokalnym rzemiosłem oraz klasycznymi potrawami. Obok powstaje „wioska rzemiosła” -Kézművesek Karácsonya z wysokiej jakości rękodziełem i artystycznym klimatem.
• Óbuda (Fő tér) Advent Óbudán – znajduje się w pn-zach. części Budapesztu, tuż nad Dunajem, po stronie Budy, na zabytkowym rynku, z barokowymi kamienicami, ratuszem i kościołem. Charakteryzuje się tradycyjnym, lokalnym stylem, z klasycznymi lampkami, drewnianymi stoiskami i szopką, bez komercyjnego przepychu. Znajdziesz tu ręcznie robione prezenty i tradycyjne potrawy, posłuchasz muzyki na żywo, będziesz mieć okazję spotkać się z Mikulásem.
• Deák Ferenc Street – główna ulica handlowa Budapesztu ze sklepami znanych sieciówek i domów mody, która w okresie świątecznym zamienia się w klimatyczną, świetlną aleję z dekoracjami, drzewkami, girlandami i stoiskami. Jarmark ten jest częścią większego „Budapest Christmas” rozciągającego się między City Hall Park (Városháza Park) a Deák Ferenc Street, z dużą ilością iluminacji i dekoracji. Na stoiskach znajdziesz biżuterię, ceramikę, ozdoby świąteczne, designerskie drobiazgi oraz obowiązkowo jedzenie i napoje. W City Hall Park, znajduje się duże lodowisko z wypożyczalnią łyżew. W okolicach Erzsébet tér staje diabelski młyn.
• Újpest Városközpont– jarmark na centralnym placu dzielnicy Újpest (na płn.od centrum), ma klimat lokalny, rodzinny, bez tłumów turystów. Dzielnica mocno stawia na wydarzenia – koncerty, występy dzieci, animacje. Znajdziesz tu dużo dobrego jedzenia (często lepsze niż w centrum).

 Dodatkową atrakcją adwentowego Budapesztu, jest kursujący codziennie po zmroku od początku grudnia do początku stycznia, świąteczny tramwaj, ozdobiony tysiącami lampek. To świetny dodatek do zwiedzania jarmarków, bo przejazd jest klimatyczny, tani i prowadzi przez najbardziej fotogeniczne miejsca Budapesztu.

Najbardziej znany świąteczny tramwaj kursuje na linii numer 2, która jest najlepszą, widokową trasą tramwajową w Budapeszcie. Linia biegnie wzdłuż Dunaju, a z okien tramwaju można podziwiać podświetlone, największe zabytki miasta.

Kursują także inne linie świąteczne. Częścią bożonarodzeniowej atmosfery w mieście, jest wizyta w termach Széchenyi. Para unosząca się nad basenami w zimie tworzy bajkowy klimat. 

Co kupić i zjeść

Z jarmarków w Budapeszcie, nie powinieneś wyjeżdżać bez klasycznego, węgierskiego salami, czy papryki w ozdobnych puszkach. Dobrym prezentem będą również wyroby ze szkła, rzeźby w drewnie, świece, ceramika czy paski i torebki ze skóry.

Można trafić również na urocze koronki i hafty, czy wyroby z lawendy z Tihany — mydła, olejki, saszetki. Popularne są również miody i kremy miodowe, często z dodatkim chili lub lawendy.

Budapesztańskie jarmarki to jedne z najlepszych w Europie pod kątem jedzenia. Klasyki to: langosze – specjalność kuchni węgierskiej (chrupiący placek z czosnkiem, śmietaną i serem), gulasz w wersji bogrács (z kotła, bardzo aromatyczny), zupa rybna halászlé (pikantna, czerwona, z papryką), töltött káposzta (kapusta faszerowana mięsem i ryżem), smażone kiełbasy i kolbász (mocno paprykowe). Ze słodkich przysmaków spróbuj koniecznie: kürtőskalács (ciasto chrupiące na zewnątrz, miękkie w środku – klasyk jarmarków), bejgli (świąteczna rolada makowa lub orzechowa), flódni (żydowsko‑węgierskie ciasto warstwowe) czy miodowe pierniki mézeskalács. Jako przekąska – pieczone kasztany.

Do picia forralt bor (węgierskie grzane wino, zwykle mocniej przyprawione niż polskie), grzany cydr czy pálinka (mocny, owocowy alkohol). Dla dzieci gorąca czekolada z dodatkami (często chili lub pomarańczą).

Dojazd

Z południowej Polski do Budapesztu jest ok. 500-600 km i 6 godz. jazdy. Bezpośrednie pociągi kursują z Warszawy, Krakowa i Katowic.

Jeżeli wybierasz połączenie lotnicze, to bezpośrednie loty odbywają się z Warszawy, Gdańska i Krakowa.

Polecane noclegi

Budapest Panorama Central to hotel w centrum miasta, oferujący klimatyzowane pokoje z łazienką. Możliwa też opcja pokoju z aneksem kuchennym i wanną z hydromasażem. Parking nie jest dostępny.

Tempo Life Apartman to prywatny apartament z łazienką i kuchnią, blisko centrum miasta. Parking na ulicy, dodatkowo płatny.

City Zen Apartments to apartament z prywatną kuchnią i łazienką, w niewielkiej odległości od centrum. Parking na ulicy, dodatkowo płatny.

Jo&Joe Budapest to hostel w centrum miasta, oferujący zarówno prywatne pokoje z łazienką jak i łóżka w pokojach wieloosobowych. Podziemny parking dodatkowo płatny.

12. Tallin (Estonia)

W Tallinie w okresie świątecznym otwiera się kilka jarmarków bożonarodzeniowych, każdy w innym klimacie, średniowieczny, designerski, lokalny lub rodzinny. To tu jest największa szansa na śnieg i przeżycie tego czasu w prawdziwie zimowej scenerii. Jarmarki funkcjonują od ok. 20 listopada do 6 stycznia. 2 główne (+1 połączony z miejskim targiem) działają codziennie. Pozostałe to jarmarki eventowe.

• Raekoja plats – najważniejszy, średniowieczny Plac Ratuszowy z wielką choinką, (wybieraną w specjalnym, estońskim plebiscycie na najpiękniejsze drzewko), udekorowaną oryginalnymi ozdobami i lampkami. W tle Stare Miasto wpisane na listę UNESCO – gotycki ratusz z XIV w. kamienice kupieckie z XIV–XVII w, brukowane uliczki. W scenerii tej ustawia się ok. 60-80 drewnianych stoisk, oferujących lokalne rękodzieło oraz estońskie przysmaki. Oficjalną atrakcją jarmarku, jest znajdująca się na tyłach placu chatka św. Mikołaja, czynna w weekendy i wybrane dni tygodnia. Można tu porozmawiać ze świętym, wrzucić list do specjalnej skrzynki, czy zrobić zdjęcie z drewnianymi reniferami. Na Raekoja plats jest też niewielka karuzela dla dzieci i mini kolejka, odbywają się warsztaty dla najmłodszych. Zawsze też staje tu scena, gdzie odbywają się koncerty chórów, pokazy artystyczne, czytanie bajek.
• Rotermann Christmas Market – na głównym placu dzielnicy Rotermann (między Starym Miastem a portem), w otoczeniu industrialnych budynków. Jarmark ma klimat skandynawski, nowoczesny, minimalistyczny, elegancki. To tu są jedne z najładniejszych iluminacji w mieście – duże girlandy świetlne między budynkami, duże, świecące gwiazdy, z delikatną muzyką świąteczną w tle. Znajdziesz tu ok. 30 stoisk, oferujących estoński design, marki modowe i gastronomię. W wybrane weekendy na jarmarku pojawia się Lotte – ikona estońskiej kultury dziecięcej (wesoły przyjazny pies-dziewczynka).
• Balti Jaama Turg Christmas Market – tuż przy stacji kolejowej. To ogromny, nowoczesny targ połączony z jarmarkiem świątecznym, miejsce, gdzie kupisz najlepsze lokalne jedzenie, rękodzieło, prezenty, a do tego poczujesz bardzo lokalny, codzienny klimat Tallina. Stoiska świąteczne działają codziennie, ale najwięcej jest ich w weekendy, kiedy odbywają się również mini koncerty muzyczne.
• Telliskivi Christmas Market – to najbardziej artystyczny, alternatywny i lokalny jarmark w Tallinie — pełen twórców, designu, street‑foodu, koncertów, warsztatów i kreatywnej atmosfery. Odbywa się w dzielnicy Telliskivi, pełnej murali, pracowni, kawiarni i galerii. Działa głównie w weekendy, czasem dodatkowe dni w tygodniu. Na ok. 30-35 stoiskach, znajdziesz rękodzieło artystyczne, design lokalny, produkty ekologiczne i vintage. Ważną rolę odgrywa tu muzyka, z wieczornymi wydarzeniami tematycznymi. Odbywają się również warsztaty kreatywne dla dzieci (malowanie, ozdoby), czy okazjonalne spotkania z Lotte.
• Kadriorg Christmas Fair – świąteczny targ rodzinny, odbywający się w wybrane dni grudnia. W słynnym parku Tallina na obrzeżach miasta, w okolicach barokowego pałacu Kadriorg, rozkłada się ok. 10-20 stoisk z rękodziełem, produktami ekologicznymi i lokalnym jedzeniem. Jest też muzyka i atrakcje dla całej rodziny – warsztaty, spotkania z Mikołajem, animacje.
• Mniejsze punkty świąteczne (nie jarmarki): Viru Keskus Christmas Stands — małe stoiska przy centrum handlowym, Noblessner Winter Village — nadmorska, nowoczesna przestrzeń z kilkoma stoiskami i instalacjami świetlnymi, Uisupark Ice Rink — lodowisko z mini‑stoiskami, St. Catherine’s Passage — rękodzieło artystów.

Co kupić i zjeść

Najbardziej klasyczną pamiątką z jarmarku bożonarodzeniowego w Tallinie są wool mittens – ręcznie robione, grube wełniane rękawice, z wełny owczej, w tradycyjne estońskie wzory. Popularne są również inne wyroby z wełny (swetry, czapki, szaliki, skarpety).

Dobrym prezentem będzie marcepan kalev – lokalny klasyk (w postaci figurek i czekoladek), piparkoogid (aromatyczne pierniczki) czy likier Vana Tallinn (słynny, korzenno-ziołowy likier estoński, często w zestawach świątecznych). Warto również zwrócić uwagę na wyroby lokalnych artystów z drewna, szkła, ceramiki, wosku.

Kulinarna oferta jarmarków to przede wszystkim verivorst (estońska kaszanka z dodatkiem jęczmienia, podawana z konfiturą i ziemniakami), hapukapsas (tradycyjna estońska kapusta kiszona, idealna jako dodatek do dań mięsnych), pieczona wieprzowina (z ziemniakami i kapustą). Znajdziesz też estoński chleb żytni (z pastami lub wędlinami), grochówkę z wędzonką czy sült (galaretka mięsna z wieprzowiny).

Z przekąsek precle, piparkoogid, praetud mandlid (ciepłe, prażone migdały w cukrze i przyprawach korzennych.

Do picia obowiązkowo glögi (lokalna wersja grzanego wina często serwowana z suszonymi owocami w środku). Dostępna jest również wersja bezalkoholowa. Możesz również napić się ciepłego cydru, lokalnego piwa, gorącej czekolady, czy rokitnikowego napoju zimowego (kwaśny, bardzo rozgrzewający).

Dojazd

Z płn.-wsch. Polski do Taliina jest ponad 700 km i ok. 9 godz. jazdy.

Najszybciej do Tallina dostaniesz się samolotem. Bezpośrednie loty odbywają się z Warszawy i Gdańska, sezonowo także z Krakowa.

Połączenia kolejowe tylko z przesiadką. Na trasie z Warszawy lub Krakowa do Tallina, kursują autobusy, ale przejazd zajmuje 18-21 godz.

Polecane noclegi

Hampton By Hilton Tallinn to 4-gwiazdkowy hotel w bardzo dobrej lokalizacji. Oferuje komfortowe pokoje z łazienką i śniadaniem wliczonym w cenę. Parking dodatkowo płatny.

Bob W Tallinn Kesklinn to prywatny apartament z łazienką i kuchnią, położony blisko centrum. Śniadanie dodoatkowo płatne. Parking nie jest dostępny.

Cozy central studio 24 h self check in to prywatny apartament blisko z centrum z łazienką i kuchnią. Parking dodatkowo płatny.

Old Town Boho Guesthouse to obiekt położony blisko starówki. Oferuje pokoje ze wspólną łazienką dostępną na korytarzu. Goście mogą korzystać ze wspólnej, dobrze wyposażonej kuchni. Parking dodatkowo płatny.

Każdy z opisanych jarmarków jest wyjątkowy. Nieważne jak wysoko uplasował się w rankingu, ważne, że dostarczy ci mnóstwo pozytywnych wrażeń i wprowadzi w magiczną atmosferę świąt Bożego Narodzenia.

Jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – pytania i odpowiedzi

Który jarmark bożonarodzeniowy w Europie jest najpiękniejszy?

To zależy od tego, czego szukasz. Jeśli zależy Ci na bajkowej scenerii, warto wybrać Colmar oraz Strasburg (te dwa miejsca łatwo połączyć).

Miłośnikom tradycyjnych jarmarków polecam Norymbergę lub Drezno, natomiast Wiedeń sprawdzi się świetnie na pierwszy tego typu wyjazd poza Polskę.

Jeśli marzy Ci się średniowieczne miasto w zimowej scenerii, ciekawym wyborem będzie Tallin.

Gdzie pojechać na jarmark bożonarodzeniowy blisko Polski?

Z Polski stosunkowo łatwo dotrzeć do Pragi, Wiednia, Drezna i Budapesztu. W zależności od miejsca zamieszkania możesz wybrać samochód, pociąg lub autobus. Z południowo-zachodniej Polski szczególnie dogodnym kierunkiem jest Drezno lub Praga, natomiast z południa kraju – Wiedeń i Budapeszt.

Kiedy najlepiej jechać na jarmarki bożonarodzeniowe?

Jeśli możesz wybrać termin, dobrym momentem na wyjazd jest koniec listopada lub pierwsza połowa grudnia. Większość jarmarków już wtedy działa, miasta są w pełni udekorowane, a największy przedświąteczny ruch dopiero się rozpoczyna.

Najbardziej tłoczno jest zwykle w grudniowe weekendy, szczególnie po zmroku. To właśnie wtedy atmosfera jest najbardziej świąteczna, ale trzeba liczyć się z większą liczbą odwiedzających i wyższymi cenami noclegów.

Jeśli zależy Ci na spokojniejszym zwiedzaniu, warto rozważyć pobyt od niedzieli do czwartku albo odwiedzać najpopularniejsze jarmarki wcześniej w ciągu dnia, a wieczorem przenieść się na mniejsze place i lokalne targi.

Planując wyjazd po Bożym Narodzeniu, koniecznie sprawdź dokładne terminy. Część tradycyjnych jarmarków kończy działalność 24 grudnia.

Ile dni przeznaczyć na wyjazd na jarmark bożonarodzeniowy?

Na większość opisanych miast warto przeznaczyć 2–3 dni. Dzięki temu można połączyć wizyty na jarmarkach ze zwiedzaniem najważniejszych atrakcji.

W przypadku Strasburga i Colmar dobrym pomysłem jest połączenie obu miejsc podczas jednego wyjazdu i przeznaczenie na niego około 3–4 dni.

Gdzie jest największa szansa na śnieg podczas jarmarku bożonarodzeniowego?

Spośród opisanych kierunków największą szansę na prawdziwie zimową scenerię daje Tallin. Trzeba jednak pamiętać, że śniegu nie można zagwarantować nawet w grudniu, dlatego nie warto wybierać konkretnego kierunku wyłącznie pod tym kątem.

Sprawdź też:

Colmar, Francja. Co zobaczyć w bajkowym miasteczku w Alzacji?

Zwiedzanie Alzacji. Co robić jeden dzień w Strasburgu?

Wiedeń. Atrakcje, które warto zobaczyć w weekend

Noclegi w Wiedniu. Gdzie się zatrzymać w stolicy Austrii?

Najlepsze miejsca na narty w Austrii. Przegląd austriackich perełek narciarskich.

Tallin: atrakcje, które musisz zobaczyć